www.radioloo.nl

RadioLoo, waar slaat dat eigenlijk op?

Toen internet in ons huis werd geïntroduceerd, moest er natuurlijk een e-mailadres gekozen worden. Dat werd aanvankelijk radioloo@worldaccess.nl, vervolgens radioloo@wxs.nl en, met de komst van de Zeelandnetkabel, radioloo@zeelandnet.nl. En wel ongeveer hierom:

• Ieder “beetje dorp” had vroeger een elektronicareparatiebedrijfje en dat heette dan radio, …!
• Al heel lang ben ik geïnteresseerd in alles wat met radio (en TV) te maken heeft, en vooral met de ontvangst van dit soort signalen.

Toen ik een jaar of 10 was, experimenteerde ik al met “waslijnantennes” die in de tuin werden gespannen en op een oude Philips-radio (gekregen van mijn opa) werden aangesloten. Het was ook door dit toestel dat mijn eerste schokkende “communicatie” met het lichtnet optrad. Er zat namelijk een heel vreemde lichtnetaansluiting op: notabene een snoer met aan weerskanten een gewone stekker. Levensgevaarlijk, zeg maar…

Op deze radio stonden op de afstemschaal allemaal van die “exotische” namen van radiostations, namen die in de Kleine Bosatlas en later de Grote Bosatlas vaak niet te vinden waren. Bijvoorbeeld Droitwich, Beromünster, Bucuresti, Sottens, Mt. Ceneri, Arras, Hörby, Athlone, Vaticano, Lahti, Helsinki, Firenze, Helsingør, Motalla, Junglinster, Caltanisetta en OC Internat. Helaas bezit ik dat apparaat niet meer.

Een paar jaar later kreeg ik de beschikking over een grote wereldontvanger, die je toentertijd in Nederland nog nergens kon vinden. Het was een Koyo KTR-1770, geleend van mijn broer en rond 1970 gekocht in “den vreemde”. Daarmee begonnen mijn ontvangstexperimenten op de korte golf en begon het “radiogevoel” steeds meer te leven. Je zou het wereldreizen per radio kunnen noemen.

Leuk was het te horen dat op Radio RSA uit Johannesburg, Zuid-Afrika, een door mij opgestuurd ontvangstrapport met naam en toenaam in de uitzending werd vermeld. Dit station had in die tijd, begin jaren 70, een Nederlandstalige uitzending in de 19- en 25-meterband. Deze waren niet altijd gemakkelijk te volgen, maar ja: 10.000 kilometer!

Het luisteren naar radiozenders, bij voorkeur op grote afstand, wordt DX-en genoemd. DX is de radioafkorting voor distance (afstand). Deze hobby heb ik jarenlang met veel plezier uitgeoefend. Ik ben dan ook al jaren lid van de Benelux DX Club.

Verre televisieontvangst

Ook met het ontvangen van verre televisie-testbeelden heb ik me een tijdlang beziggehouden. In de late jaren 70 waren er nog veel zenders in de lage VHF-TV-band 1 (kanalen 2, 3 en 4 / 45–70 MHz) actief. ’s Zomers bleek het vaak mogelijk om dagenlang bijvoorbeeld Madrid op kanaal 2 te ontvangen, maar ook zenders vanaf de Balkan en uit Scandinavië. Soms werd de “lokale” zender Lopik, Nederland 1 op kanaal 4, hier in Kruiningen weggedrukt door vele stations op grote afstand.

Een paar opmerkelijke ontvangsten

• RTV España — Madrid, kanaal E2, 1977.
• MTV-1 Magyar TV — Budapest, Hongarije, kanaal R1, 06-1977.
• JTV Joegoslavië — Ljubljana, kanaal E3, 11-07-1977.
• Noorwegen — Steigen, kanaal E2, 25-07-1978.
• DDR Fernsehen 2 — Grosser Inselsberg, kanaal E31, MESECAM, 22-09-1989.
• France 1 — Lille, F8A, 819 lijnen, 1977.
• AFN — American Forces Network Soesterberg, kanaal A80, 525 lijnen NTSC, 1987.

Ook op de FM-band waren er soms enorme afstanden te overbruggen.

Amateurradio en 27 MC

Op het Christelijk Lyceum voor Zeeland in Goes (later Buys Ballot, thans Ostrea College) ben ik actief geweest bij het amateur-radiozendstation PI1GOE. Daar werden regelmatig antenne-experimenten uitgevoerd (Cubical Quad, VK2ABQ, Deltaloops) en konden bijzondere contacten worden gemaakt. Ik zal die halsbrekende toeren nooit vergeten: na schooltijd op het torentje van de school om weer een of andere antenne op te hangen…

Opvallende radiocontacten waren onder andere het “oldtimers-net” in de 80-meterband, waar je heel veel kon opsteken op amateurradiogebied van de “oude rotten” in het vak. PA0DK — Martin uit Halsteren — was vaak de leider van de groep. Naar mij later bleek, had deze zendamateur een grote rol gespeeld in het noodkanaal (3700 kHz) tijdens de Watersnoodramp van 1953. En dan was er de mazzel van het verste contact van PI1GOE ooit: ZL2APM in Lower Hutt (Wellington, Nieuw-Zeeland), op 20 meter (14 MHz).

Ik ben nooit verder gegaan met het behalen van een officiële zendmachtiging; waarschijnlijk had ik geen zin om daarvoor te studeren…

In 1978 kocht ik van “de Koperen Pijp”, een “tokkelaar” uit Biezelinge, een 27-MC-bakje: een Electronica DS602, een mobiel 40-kanalen 5 W AM-zendertje. Onder de roepnaam “de Poolster” heb ik daar ook veel plezier aan beleefd. Er waren toen zo’n 25 stations (tokkelaars) actief in de omgeving, onder andere De Vonk, De Zeerover, de Bougie, Little Boy, De Flying Dutchman, de Zeewolf, Detroit, de Rampetamper, Charlie Chaplin, de Nachtuil en Aqua Arab.

Een bezoek van een politieagent — tevens buurman — was minder geslaagd. Hij vroeg waar die rare antenne op het dak voor diende. Natuurlijk voor mijn wereldontvanger! Op dat moment een Realistic DX160. Gelukkig had hij geen huiszoekingsbevel en keek hij niet onder mijn bed, waar het bakkie en de voeding lagen…

Zenders en antennes onderweg

Na al die jaren heb ik nog steeds een “zwak” voor radio-/TV-zenders en zendantennes en -torens. Als ik daar ergens iets van tegenkom, kan ik niet nalaten er foto’s van te nemen en te proberen binnen te geraken om de eigenlijke zenders te zien. Dit heeft altijd deel uitgemaakt van onze vakanties.

Een paar voorbeelden

• Radio Vaticano — Vaticaanstad, Rome, Italië — FM-zendmast 105 MHz, 18-06-2004 (41°54'13,89” N / 12°27'00,23”; elev. 245 ft).
• Radio Vaticano — Vaticaanstad, Rome, Italië — Log Periodic-richtantennes, Marconi KG-station, 18-06-2004 (41°54'06,80” N / 12°26'55,97” E; elev. 227 ft).
• RTL Luxemburg — Hosingen, Luxemburg — mastbasis, 315 m, 07-1993 (50°01'14.37” N / 6°06'16.35” E; elev. 1706 ft).
• RTL Luxemburg — Hosingen, Luxemburg — mast FM-zender, 315 m, 07-1993 (50°01'14.37” N / 6°06'16.35” E; elev. 1706 ft).
• NOZEMA Eys — Eys, Zuid-Limburg, Nederland — steunzender TV Ned. 1, 2 en 3, zomer 1989 (50°49'55.20” N / 5°55'32.74” E; elev. 630 ft).
• BRT/RTB Wavre-Overijse — België — TV/VHF/UHF/FM-mast 315 m, zomer 1978; mast ingestort 16-10-1983.
• RTL Luxemburg — Beidweiler, Luxemburg — LW 234 kHz, 2000 kW, 3 masten à 290 m, 1993.
• RTL Luxemburg — Beidweiler, Luxemburg — LW 234 kHz, 2 × 1000 kW Thomson CSF-zenders parallel, 1993.
• RTL Luxemburg — Beidweiler, Luxemburg — LW 234 kHz, 2 × 750 kW, 3 masten à 290 m, Thomson CSF-zenders parallel, november 2016.
• RTL Luxemburg — Beidweiler, Luxemburg — LW 234 kHz, 2 × 750 kW Thomson CSF-zenders parallel, november 2016.
• RTL Luxemburg — Junglinster, Luxemburg — LW 234 kHz, 600 kW, 3 masten à 217,5 m, Thomson CSF-zender (reserve voor Beidweiler), november 2016.
• RAI Caltanisetta — Sicilië, Italië — LW 189 kHz, 282 m, 18-05-2006.
• RAI Erice-Trapani TP — Sicilië, Italië — TV/VHF/FM, 16-05-2006.
• TDF Rouen/Grand Couronne — Haut-Normandie, Frankrijk — TV/VHF/UHF/FM TDF, 01-10-2006.
• Telecom Italia Verona — Verona, Italië — TV/VHF/UHF/FM, 28-05-2010.
• RAI Monte Serra — Pisa, Toscane, Italië — TV/VHF/UHF/FM, 18-05-2010.
• BBC/IBA Wrotham — North Downs, Kent, United Kingdom — TV/VHF/UHF/FM, 177 m, 18-05-2010.
• RAI Monte Venda Vo PD — Veneto/Padova, Italië — TV/VHF/UHF/FM, 24-05-2010.
• RN Admirality (old) — Whitehall, City of Winchester/London, United Kingdom — Whitehall/Navy LF/MF Communications site, 25-08-2010.
• HAM Cubical Quad antenne — Amateurzender onderweg naar Pistoia, Toscane, Italië, 21-05-2010.
• Communicatiemast — Henderson, Kentucky, USA, 11-08-2009.
• TV-toren Dresden — Dresden, Sachsen, Duitsland, 18-06-2012 — basishoogte 252 m NAP + 230 m.
• TV-toren St. Chrischona – Basel — Basel, Zwitserland, 28-08-2012 — basishoogte 250 m NAP + 294 m.
• TV-toren Porto / Torre de televisão de Vila Nova de Gaia — Porto/Gaia, Portugal, 13-08-2014 — 177 m.
• TV-toren Lissabon / Centro Emissor de Monsanto Lisboa — Lisboa, Portugal, 19-08-2014 — 187 m.
• TV-toren Wolder Alticom (Daalhof – Maastricht) — Maastricht, Nederland, 03-04-2016 — 150 m.
• TV-zendmast Oostvleteren — Oostvleteren, België, 01-10-2018 — 170 m.
• Grosser Inselsberg – Thüringen — Tabarz, Thüringer Wald, Duitsland, 05-09-2019 — basishoogte 916,5 m; antenne 150 m.

Het is natuurlijk schitterend om met eigen ogen te gaan bekijken waar de signalen vandaan komen die je thuis soms kunt ontvangen. Met de komst van internet is wat mij betreft radio als informatiebron in de westerse wereld grotendeels achterhaald geraakt. Maar ik geef onmiddellijk toe dat ik hier erg kort door de bocht ga…

Zo nu en dan geef ik toch ook nog eens een slinger aan een echte ontvanger:

• Japan Radio NRD535
• Yaesu FRG7700
• ICOM R70

Deze interesse is uitgegroeid tot een brede belangstelling voor alles wat met elektronica te maken heeft. Ook mijn beroep had daar aardig wat raakvlakken mee. Jarenlang werkte ik in de techniek, met name in de Elektro- en Meet- en Regeltechniek.

Radio-gerelateerde links

• NSS Annapolis — zeer groot VLF-station voor communicatie met de Amerikaanse marine en zelfs onderzeeboten.

Waarom deze site?

Ik vind het erg leuk om zaken die ik meemaak, of zaken waar ik mee bezig ben, om me heen uit te dragen. Zomaar. Daarom vind ik het ook erg leuk om webmaster te kunnen zijn van een aantal sites: www.emm-muziek.nl, www.pgkruiningen.nl en www.radioloo.nl.

Er zijn zulke mooie dingen bij dat je die niet voor jezelf kunt houden. Aangezien het best moeite kost om deze dingen door middel van foto’s en/of tekst op een site te krijgen, helpt dit een beetje orde op zaken te stellen in “het chaotische leven van een duizendpoot”.

Het gedeelte over de Watersnoodramp heeft een enorme spin-off gekregen. Er zijn talloze contacten door ontstaan, zelfs wereldwijd. Nog regelmatig (anno 2025) krijg ik foto’s en/of verhalen die ik toevoeg aan mijn archief, in de hoop en verwachting ooit nog eens een derde, gewijzigde druk te mogen samenstellen van het boek Boven water.

www.deramp.nl (1835+1) is een heel mooie zijsprong, met nog meer contacten als gevolg.

Uiteraard is het leuk te ervaren wat u als lezer hiervan denkt. Een mailtje wordt op prijs gesteld.